Na praznik Vozdviženja Časnog Krsta, u narodu poznat kao jesenji Krstovdan, u Čikagu je 27. septembra 2026. godine predstavljena multimedijalna izložba „Upoznajte srpsko stradanje“ Memorijalnog centra Republike Srpske.
Digitalni sadržaji najpre su prikazani na više frekventnih gradskih lokacija, a potom i kod Sabornog hrama Svetog Vaskrsenja Hristovog, gde je posle Svete arhijerejske liturgije održan poseban deo programa.
Najpre na ulicama Čikaga, potom kod Sabornog hrama
Digitalni sadržaji, dokumenta, svedočanstva, imena žrtava i istorijske činjenice bili su prikazani na bilbordima specijalnih kamiona na više lokacija u Čikagu. Prolaznici su zastajali, fotografisali prikazane sadržaje i čitali svedočanstva i imena žrtava. Pojedini su razgovarali i sa ekipom Memorijalnog centra i iznosili svoje utiske.
Tako je izložba izašla iz prostora u kojem se okuplja srpska zajednica i stigla i do ljudi koji su se sa njenom tematikom prvi put susreli upravo na ulicama Čikaga.
Poseban deo predstavljanja zatim je održan kod Sabornog hrama Svetog Vaskrsenja Hristovog, jednog od važnih mesta okupljanja Srba u Čikagu. Velikom broju vernika i pripadnika srpske zajednice izložba je predstavljena nakon Svete arhijerejske liturgije.Mitropolit Longin o Krstu i istorijskom stradanju
Svetu arhijerejsku liturgiju, uz sasluženje brojnog sveštenstva, služio je Njegovo Visokopreosveštenstvo arhiepiskop novogračanički i čikaški i mitropolit srednjezapadnoamerički Longin.
U besedi je govorio o značenju Krsta i istorijskom stradanju srpskog naroda, povezujući iskustvo stradanja sa Krstom u pravoslavnoj veri. Vernicima je poručio da se mole i svoj životni krst nose sa smirenjem i trpljenjem.
Bojić: Srpska priča treba da bude vidljiva i u svetu
Posle liturgije prisutnima se obratio direktor Memorijalnog centra Republike Srpske Denis Bojić. On je naglasio da srpska priča o stradanju ne treba da ostane samo u nacionalnim i porodičnim okvirima, već da treba da stigne i do međunarodne javnosti i političkih krugova.
Bojić je ukazao na značaj toga da stradanje srpskog naroda bude vidljivo i van Srbije i Republike Srpske, kako bi se, kako je naveo, bolje razumeli procesi na Balkanu i položaj srpskog naroda.
Naglasio je i da svrha takvog predstavljanja nije stvaranje revanšizma, već očuvanje identiteta i pamćenja konkretnih žrtava i njihovih sudbina.
Telić i Nikolić o porodičnim svedočanstvima i kulturi sećanja
Izložbi i liturgiji prisustvovali su i konzul Republike Srpske u Čikagu Tatjana Telić i generalni konzul Republike Srbije u Čikagu dr Marko Nikolić.
Telić je istakla da veliki broj Srba koji danas žive u Čikagu nosi lična i porodična svedočanstva o ratu i stradanju. Zbog toga je, kako je navela, važno da im se omogući da svoje priče prenesu Memorijalnom centru, kako bi one bile zabeležene i sačuvane.
Nikolić je naglasio da je važno o ovoj temi govoriti i u Sjedinjenim Američkim Državama, daleko od prostora na kojima su se događaji odigrali i pred ljudima koji o srpskom stradanju znaju malo ili ga uopšte ne poznaju.
On je stradanje i žrtvu srpskog naroda povezao sa očuvanjem nacionalnog identiteta i istakao značaj negovanja i predstavljanja kulture sećanja domaćoj i međunarodnoj javnosti.
Kampanja „Upoznajte srpsko stradanje“ realizuje se u saradnji sa Predstavništvom Republike Srpske u Sjedinjenim Američkim Državama i Ministarstvom za evropske integracije i međunarodnu saradnju Republike Srpske. Pre Čikaga, izložba je predstavljena u Vašingtonu, Njujorku, Beču i Rimu.
Javnu ustanovu „Memorijalni centar Republike Srpske“ osnovala je Vlada Republike Srpske 30. maja 2024. godine. Njena misija usmerena je na trajno očuvanje kolektivnog sećanja, istraživanje i obrazovanje u oblasti kulture pamćenja, sa posebnim osvrtom na stradanje žrtava u Odbrambeno-otadžbinskim ratovima od 1991. do 1999. godine.
Izvor i Foto: Memorijalnog centra Republike Srpske
