U srpskom hramu Svetog Jovana Krstitelja u Belvudu u nedelju, 2. avgusta 2026. godine, biće održani parastos i komemorativna akademija posvećeni srpskim žrtvama i prognanima tokom ratova devedesetih godina.
Ovogodišnji program, koji organizuje Udruženje krajiških Srba „Prelo“, biće posvećen 35. godišnjici progona Srba iz hrvatskih gradova i velikog dela Zapadne Slavonije. Parastos će biti služen posle nedeljne Svete liturgije, dok je početak komemorativne akademije u sali hrama najavljen za 12 časova.
Organizatori navode da se ovaj događaj u Čikagu održava svake godine početkom avgusta, u znak sećanja na stradale i prognane tokom ratnih dešavanja u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini devedesetih godina, uključujući vojne operacije iz 1995. godine. 
Akademija posvećena progonu Srba iz gradova
Prema informacijama Udruženja „Prelo“, ovogodišnja komemorativna akademija biće posebno usmerena na događaje iz 1991. godine, kada su Srbi u hrvatskim gradovima, kako navode organizatori, bili izloženi otkazima, pritiscima, pretnjama, otmicama i ubistvima.
Udruženje ističe da su brojne srpske porodice bile primorane da napuste stanove i kuće, dok su pojedini civili stradali izvan neposrednih zona borbenih dejstava. Kao primeri navode se porodice Zec u Zagrebu, Roknić i Stojaković u Karlovcu, Radosavljević u Daruvaru, Kalanj u Gospiću i Ostojić u Vinkovcima.
Organizatori takođe ukazuju na stradanja Srba u Osijeku, Sisku, Gospiću, Zagrebu, Šibeniku, Zadru, Splitu, Bjelovaru, Županji i drugim gradovima.
Navodi o broju prognanih i ubijenih
U najavi komemoracije navodi se izveštaj nekadašnjeg generalnog sekretara Ujedinjenih nacija Butrosa Butrosa Galija iz 1993. godine, prema kojem je sa područja pod kontrolom Hrvatske prognana 251.000 Srba.
Organizatori tvrde da je izvan neposrednih ratnih dejstava ubijeno 690 Srba, među kojima 87 dece. Navode i da je Srbima trajno oduzeto oko 50.000 stanova, dok je više hiljada kuća i stanova uništeno ili minirano.
Prema njihovim rečima, većina zločina nad srpskim civilima nije u potpunosti procesuirana, niti su svi odgovorni iz redova policijskih, vojnih i paravojnih formacija sudski gonjeni i kažnjeni.
Sećanje na egzodus iz 1995. godine
Komemoracija će obuhvatiti i sećanje na progon Srba tokom hrvatskih vojnih operacija „Bljesak“ i „Oluja“ u maju i avgustu 1995. godine, kao i na hrvatsko-muslimanske operacije u zapadnokrajiškim opštinama u septembru iste godine.
Organizatori navode da su te operacije dovele do masovnog egzodusa srpskog stanovništva iz Dalmacije, Like, Korduna, Banije, Zapadne Slavonije i zapadnokrajiških opština.
O događajima će na akademiji govoriti predstavnici Srpske pravoslavne crkve i srpskih organizacija u Sjedinjenim Američkim Državama.
Dokumentarni filmovi i svedočenja preživelih
U okviru programa biće prikazani dokumentarni filmovi i priređena izložba fotografija i dokumenata. Predviđena su i svedočenja preživelih, koji će govoriti o progonu, gubitku domova i egzodusu srpskog stanovništva.
Udruženje krajiških Srba „Prelo“ pozvalo je pripadnike srpske zajednice u Čikagu i okolini da prisustvuju parastosu i komemorativnoj akademiji i odaju poštu stradalima.
Tekst: S. Dančuo Foto: S. Dančuo Facebook,
